Bron: klik

Een schitterende carrière

Bij de NASA wordt hij nog altijd geëerd als een van de zeer groten die de moderne ruimtevaart mede heeft helpen mogelijk maken: Gerard Kuiper. Hoe ontstonden Zon en planeten in de wolk van gas en stof die zonnenevel wordt genoemd, en wat is het verband tussen deze genese en de vorming van andere zonnestelsels? Wat is de aard van de atmosferen en de oppervlakken van de planeten in het hedendaagse zonnestelsel, en hoe zijn ze ontstaan? Dit waren de drijvende intellectuele vragen die Gerard Kuiper inspireerden in zijn leven van observeren en bestuderen van sterrenstelsels en van ons eigen zonnestelsel. Geboren uit ouders zonder opleiding werkte hij zich op tot één van ’s werelds toonaangevende geleerden. 

In zijn nieuwe positie bij het Yerkes Observatorium onderzocht Kuiper de tweelingster Epsilon Aurigae, samen met de Russische immigrant Struve en de Deen van geboorte Strömgren.

Otto Struve

In een gezamenlijke publicatie veronderstelde hij in 1937 dat het een grote ster was, omringd door een gedeeltelijk transparante gasring die een andere ster afdekte waarvan de ultraviolette straling een deel van de ijle grotere ster heeft geïoniseerd. Dit model gaf aanleiding tot tal van aanvullende observatie- en theoretische studies van het unieke Epsilon Aurigae-systeem.

Om evolutionaire sporen te bepalen in het Hertzsprung-Russell diagram, combineerde Kuiper Strömgren’s theoretische studies met Robert Trumpler’s waarnemingen van clusters. In 1937 publiceerde Kuiper in het Astrophysical Journal een kleur-magnitude diagram voor galactische clusters, waarbij dit soort sporen worden getoond. 

Samen met Struve en andere leden van het Yerkes-personeel bedacht Kuiper de opzet van de 82-inch reflectie telescoop van de Universiteit van Texas, die gezamenlijk door Yerkes en de universiteit wordt beheerd. McDonald Observatory in de buurt van Fort Davis, Texas, werd ingewijd in 1939, en met het nieuwe instrument en zijn hoogwaardige spectrograaf bleef Kuiper zijn zoektocht naar witte dwergen en spectroscopische studies van sterren uitvoeren.  Tijdens de inwijdingsperiode van de 82-inch telescoop vestigde hij zich met zijn gezin op de afgelegen waarnemingsplaats in West-Texas. Hij begon gegevens te verzamelen over sterren die te zwak waren voor de telescopen die hij tot dan toe tot zijn beschikking had. Hoewel het pioniersleven op de afgelegen en slecht ontwikkelde observatieruimte een druk op zijn gezin was, was de McDonald-telescoop destijds de op één na grootste ter wereld en een vitaal hulpmiddel voor het werk dat hij wilde uitvoeren.

McDonald telescoop

Een vroeg doel van Kuipers nieuwe werk was Beta Lyrae. In zijn monumentale publicatie uit 1941 over dit tweelingster systeem introduceerde Kuiper de term “contact tweelingen.” In dit werk herkende hij ook dat materiaal dat door de kleinere ster werd overgenomen een ring daaromheen zou vormen.